Water en de rest komt later

Water: de basis van alles
Water is het belangrijkste nutriënt voor varkens. Het lichaam van een varken bestaat voor een groot deel uit water, en vrijwel alle fysiologische processen zijn ervan afhankelijk. Denk aan vertering, opname van voedingsstoffen, temperatuurregulatie en uitscheiding van afvalstoffen. Zonder voldoende wateropname daalt de voeropname vrijwel direct, met groeivertraging en gezondheidsproblemen tot gevolg.

Wateropname en voeropname gaan hand in hand
Een eenvoudige vuistregel: zonder water geen voeropname. Varkens drinken gemiddeld twee tot drie keer zoveel water als dat ze voer opnemen (op basis van gewicht). Als de wateropname beperkt is — door slechte kwaliteit, onvoldoende beschikbaarheid of technische problemen — zal het dier automatisch minder eten. Door onvoldoende beschikbaarheid, laat men het maximale potentieniveau liggen!

Waterkwaliteit: vaak een blinde vlek
Veel varkenshouders gaan ervan uit dat water “wel goed zit”. In de praktijk blijkt echter dat waterkwaliteit sterk kan variëren. Problemen zoals bacteriële vervuiling, hoge ijzer- of mangaangehalten, of een afwijkende pH kunnen de smakelijkheid en veiligheid van het water beïnvloeden. Varkens zijn gevoelig voor afwijkingen en kunnen daardoor minder gaan drinken.

Regelmatige wateranalyses zijn daarom geen luxe, maar noodzaak. Zeker bij gebruik van bronwater is controle essentieel.

Techniek en beschikbaarheid
Naast kwaliteit speelt ook de beschikbaarheid een grote rol. Denk aan:

• Voldoende drinkpunten per dier
• Juiste doorstroomsnelheid van drinknippels
• Goede plaatsing op dierhoogte
• Regelmatig onderhoud en controle

Een verstopte of slecht afgestelde drinknippel kan al snel leiden tot verminderde opname zonder dat dit direct opvalt.

Gewenste doorstroomsnelheid nippel per levensfase

• Biggen (7 tot 25 kg): 0,5 tot 0,7 L/min
• Vleesvarkens (25 – 120 kg): 1,0 tot 1,5 L/min
• Dragende zeugen: 1,5 tot 2,2 L/min
• Lacterende zeugen: 2 tot 4,0 L/min

Water als managementtool
Water kan ook strategisch ingezet worden. Denk aan het toevoegen van supplementen, zuren via het drinkwater. Dit maakt het extra belangrijk dat het watersysteem goed functioneert en betrouwbaar is.

Conclusie
Water is geen bijzaak, maar de basis van een succesvolle varkenshouderij. Wie inzet op optimale waterkwaliteit, voldoende beschikbaarheid en goed management, legt de fundering voor gezonde dieren en betere prestaties. Zeker met de zomer in aankomst is het goed om samen met één van onze adviseurs de basis na te lopen.

Of, zoals de titel al zegt: water eerst — de rest komt later.